فن 3 سیم و 4 سیم چیست؟ تفاوت PWM، سیم‌کشی و انتخاب کنترلر دور فن 🌀🔧

اگر قصد دارید سرعت فن را کم یا زیاد کنید، اول باید بدانید فن شما چند سیمه است و به چه روشی کنترل می‌شود. خیلی از کاربران یک ماژول PWM می‌خرند، آن را به فن وصل می‌کنند و انتظار دارند سرعت فن تغییر کند؛ اما فن با دور کامل می‌چرخد، روشن نمی‌شود، صدای غیرعادی دارد یا کنترلر هیچ تغییری در سرعت ایجاد نمی‌کند.

در بیشتر مواقع، مشکل از خراب‌بودن ماژول نیست. علت اصلی این است که نوع فن با روش کنترل انتخاب‌شده سازگار نیست. فن‌های DC ممکن است دو سیمه، سه سیمه، چهار سیمه یا صنعتی باشند و هرکدام روش کنترل مخصوص خود را دارند. در این مقاله یاد می‌گیرید فن 2، 3 و 4 سیم چه تفاوتی دارند، سیم PWM چیست، چگونه فن خود را شناسایی کنید و برای هر مدل چه کنترلری بخرید. ⚡

پاسخ سریع: فن‌های 2 و 3 سیمه معمولاً از طریق تغییر ولتاژ یا PWM روی سیم تغذیه کنترل می‌شوند. فن‌های 4 سیمه دارای پایه جداگانه PWM هستند و باید با کنترلر مخصوص فن 4 سیم راه‌اندازی شوند. سیم سوم در فن 3 سیمه معمولاً فقط برای گزارش RPM است و فرمان کنترل سرعت نیست. 🔌

چرا کنترل دور فن گاهی جواب نمی‌دهد؟ 🤔

کنترل سرعت فن فقط کم و زیاد کردن برق ورودی نیست. بعضی فن‌ها برای کنترل سرعت، منتظر سیگنال PWM جداگانه هستند؛ بعضی فن‌ها با کم شدن ولتاژ کند می‌شوند؛ بعضی دیگر نیز برای شروع حرکت به ولتاژ یا درصد PWM مشخصی نیاز دارند.

به همین دلیل، قبل از خرید یا اتصال ماژول کنترل دور فن باید نوع فن، ولتاژ کاری، جریان مصرفی، تعداد سیم‌ها، ترتیب پایه‌ها و روش کنترل مورد نیاز آن را بررسی کنید.

  • فن دو سیمه: فقط تغذیه مثبت و منفی دارد.
  • فن سه سیمه: تغذیه به‌همراه سیم گزارش دور یا Tach/FG دارد.
  • فن چهار سیمه: تغذیه، زمین، گزارش دور و ورودی PWM مستقل دارد.
  • فن صنعتی EC یا EBM: ممکن است PWM، ورودی 0 تا 10 ولت یا استاندارد اختصاصی داشته باشد.

برای فن‌های چهار سیمه PWM، باید از ماژول‌های مخصوص کنترل فن 4 سیم استفاده کنید. برای فن‌های دو و سه سیمه، کنترلر باید توانایی تغییر ولتاژ یا اعمال PWM روی مسیر تغذیه فن را داشته باشد.

تفاوت فن 2 سیم، 3 سیم و 4 سیم چیست؟ 🔌

فن دو سیمه؛ ساده و کاربردی

فن دو سیمه معمولاً فقط دو سیم تغذیه دارد. در بیشتر مدل‌ها سیم قرمز به مثبت منبع تغذیه و سیم مشکی به منفی یا GND متصل می‌شود. این فن‌ها هیچ سیمی برای اعلام دور فن یا دریافت فرمان PWM جداگانه ندارند.

کنترل سرعت فن دو سیمه معمولاً از طریق کاهش ولتاژ یا PWM کردن تغذیه انجام می‌شود. این مدل برای تهویه جعبه الکترونیکی، فن کوچک 5 ولت، فن خودرو، تابلو برق، پروژه‌های DIY و سیستم‌های ساده مناسب است.

سیم
وظیفه
قرمز
مثبت تغذیه فن
مشکی
منفی تغذیه یا GND

فن سه سیمه؛ دارای گزارش دور فن

فن سه سیمه علاوه بر سیم مثبت و منفی تغذیه، یک سیم سوم دارد که معمولاً زرد یا سبز است. این سیم اغلب برای گزارش سرعت چرخش فن استفاده می‌شود و با نام‌های Tach، FG یا Sense شناخته می‌شود.

کنترلر یا میکروکنترلر از روی پالس‌های این سیم می‌تواند سرعت چرخش فن را بر حسب RPM تشخیص دهد. با این حال، سیم سوم در فن سه سیمه معمولاً فرمان کنترل سرعت نیست. یعنی اگر سیگنال PWM را به سیم Tach وصل کنید، فن به شکل صحیح کنترل نمی‌شود.

رنگ رایج سیم
وظیفه
نکته مهم
قرمز
مثبت تغذیه
طبق ولتاژ درج‌شده روی برچسب فن وصل شود.
مشکی
منفی یا GND
به منفی منبع و کنترلر متصل می‌شود.
زرد یا سبز
خروجی گزارش دور یا Tach/FG
برای مشاهده RPM است، نه کنترل مستقیم سرعت.

برای کنترل سرعت فن سه سیمه، معمولاً باید تغذیه اصلی فن را با کنترلر PWM مناسب یا کنترلر کاهش ولتاژ تنظیم کنید. برای نمونه، ماژول کنترل دور فن هوشمند 2 و 3 سیمه مدل SRK IC برای تغییر دور فن‌های DC دو سیمه و سه سیمه براساس دما طراحی شده است.

فن چهار سیمه؛ کنترل دقیق با PWM مستقل

فن چهار سیمه علاوه بر مثبت، منفی و سیم گزارش دور، یک سیم جداگانه برای دریافت فرمان PWM دارد. در بسیاری از فن‌های کامپیوتری، رنگ‌بندی رایج به شکل زیر است:

رنگ رایج سیم
وظیفه
توضیح
مشکی
GND
منفی تغذیه فن
زرد
+12V
مثبت تغذیه فن
سبز
Tach / FG
ارسال پالس سرعت چرخش فن
آبی
PWM
دریافت فرمان کنترل سرعت فن

رنگ سیم‌ها در تمام برندها یکسان نیست. بنابراین قبل از اتصال، ترتیب پایه‌های سوکت و دیتاشیت فن را بررسی کنید و فقط بر اساس رنگ سیم‌ها سیم‌کشی انجام ندهید. ⚠️

در فن چهار سیمه، تغذیه اصلی معمولاً باید ثابت بماند؛ مثلاً فن 12 ولتی به یک منبع 12 ولت پایدار وصل می‌شود. کنترلر با ارسال سیگنال PWM به پایه چهارم، سرعت فن را تغییر می‌دهد. این روش باعث کنترل دقیق‌تر، نویز کمتر، عملکرد بهتر در دورهای پایین و امکان خواندن RPM می‌شود.

جدول انتخاب روش کنترل سرعت فن 📊

نوع فن
تعداد سیم
روش مناسب کنترل سرعت
امکان خواندن RPM
نوع کنترلر پیشنهادی
فن DC ساده
2 سیم
PWM روی خط تغذیه یا کنترل ولتاژ
ندارد
کنترلر فن 2 سیمه
فن DC دارای Tach
3 سیم
PWM روی خط تغذیه یا کنترل ولتاژ
دارد
کنترلر فن 2/3 سیمه با سنسور دما
فن کامپیوتری PWM
4 سیم
سیگنال PWM جداگانه روی پین کنترل
دارد
کنترلر فن 4 سیمه PWM
فن صنعتی EC و EBM
4 سیم یا بیشتر
بسته به دیتاشیت: PWM یا 0 تا 10 ولت
بسته به مدل
کنترلر صنعتی سازگار با فن

چرا فن 4 سیمه با کنترلر فن 3 سیمه درست کار نمی‌کند؟ ⚠️

فن چهار سیمه برای کنترل سرعت، منتظر سیگنال PWM روی پین مخصوص خود است. اگر فقط ولتاژ تغذیه آن را با یک کنترلر معمولی کم و زیاد کنید، ممکن است فن با دور کامل بچرخد، در دور پایین روشن نشود، صدای غیرعادی تولید کند یا سرعت آن پایدار نباشد.

برعکس، اگر فن شما سه سیمه باشد و آن را به خروجی یک کنترلر مخصوص فن چهار سیمه وصل کنید، ممکن است کنترلر سیگنال PWM ارسال کند اما فن هیچ واکنشی نشان ندهد؛ چون فن سه سیمه پایه اختصاصی PWM ندارد.

قانون ساده: برای فن 4 سیمه، کنترلر PWM چهار سیمه انتخاب کنید. برای فن 2 یا 3 سیمه، از کنترلری استفاده کنید که سرعت فن را از طریق تغذیه آن تنظیم می‌کند. 🌀

PWM چیست و چرا برای کنترل فن استفاده می‌شود؟ ⚡

PWM یا مدولاسیون عرض پالس، روشی برای کنترل توان متوسطی است که به فن می‌رسد. در این روش، برق با سرعت بالا قطع و وصل می‌شود. نسبت زمان روشن بودن به زمان خاموش بودن، Duty Cycle یا درصد وظیفه نام دارد.

درصد PWM یا Duty Cycle
نتیجه تقریبی روی سرعت فن
100 درصد
دور حداکثر
75 درصد
دور زیاد
50 درصد
دور متوسط
30 درصد
دور کم
10 درصد
نزدیک حداقل دور یا توقف، بسته به مدل فن
0 درصد
توقف یا حداقل دور، بسته به طراحی کنترلر و فن

در فن چهار سیمه، PWM فقط یک سیگنال فرمان است و تغذیه اصلی فن ثابت می‌ماند. اما در فن‌های دو و سه سیمه، کنترلر ممکن است PWM را مستقیماً روی سیم تغذیه اعمال کند. این دو روش یکسان نیستند و باید هنگام انتخاب ماژول به آن توجه شود.

چگونه نوع فن خود را تشخیص دهیم؟ 🔍

پیش از انتخاب ماژول کنترل دور فن، این موارد را روی برچسب فن، سوکت و دیتاشیت آن بررسی کنید:

  1. تعداد سیم‌ها: فن 2، 3 یا 4 سیمه است؟
  2. ولتاژ نامی: روی برچسب معمولاً 5V، 12V، 24V یا 48V درج شده است.
  3. جریان مصرفی: مقدار آمپر یا میلی‌آمپر روی برچسب فن را بررسی کنید.
  4. روش کنترل: فن 4 سیمه PWM است یا ورودی آنالوگ 0 تا 10 ولت دارد؟
  5. ترتیب پایه‌ها: رنگ سیم‌ها را ملاک قطعی قرار ندهید؛ ترتیب پین‌ها را بررسی کنید.

برای مثال، اگر روی یک فن نوشته شده باشد DC 12V 0.25A، توان آن تقریباً برابر است با:

P = V × I
P = 12 × 0.25
P = 3W  

اگر سه عدد از این فن‌ها را هم‌زمان استفاده می‌کنید، جریان کل حدود 0.75 آمپر خواهد بود. با این حال، برای انتخاب کنترلر باید جریان لحظه شروع به کار و حاشیه اطمینان را نیز در نظر بگیرید.

انتخاب ماژول کنترل دور فن مناسب 🛒

انتخاب ماژول کنترل دور فن فقط به تعداد فن‌ها بستگی ندارد. ابتدا باید مشخص کنید فن شما چند سیمه است، با چه ولتاژی کار می‌کند، مجموع جریان مصرفی آن چقدر است، آیا به کنترل خودکار براساس دما نیاز دارید و آیا نمایش دما یا دور فن برای پروژه شما اهمیت دارد یا نه.

نکته مهم این است که فن‌های دو و سه سیمه معمولاً با تغییر ولتاژ یا PWM روی سیم تغذیه کنترل می‌شوند؛ اما فن‌های چهار سیمه دارای ورودی PWM مستقل هستند و باید با کنترلر مخصوص فن 4 سیمه PWM راه‌اندازی شوند. برای فن‌های صنعتی EC و EBM نیز باید سطح ولتاژ و فرکانس سیگنال کنترل را با مشخصات فن تطبیق دهید. ⚠️

نام ماژولنوع فن سازگارولتاژ و ظرفیت تقریبیویژگی مهمکاربرد پیشنهادی
ماژول کنترل دور فن هوشمند با تغییر دما مدل SRK ICفن DC دو سیمه و سه سیمه12 ولت DCکنترل خودکار سرعت فن با سنسور دما، ابعاد کوچک، تنظیمات دکمه‌ای و حافظه تنظیماتباکس الکترونیکی، پاوربانک‌های DIY، تجهیزات کوچک، تابلو برق سبک، آمپلی‌فایر و پروژه‌هایی با فن 2 یا 3 سیم
ماژول کنترل دور فن با تغییر دمافن‌های DC سازگار با کنترل سرعتمطابق مشخصات صفحه محصولافزایش خودکار دور فن با بالا رفتن دما و کاهش دور در دمای پایین‌ترتهویه هوشمند تجهیزات الکترونیکی، محفظه‌های کوچک، پروژه‌های DIY و کنترل دمای ساده
ماژول دماسنج و کنترل سرعت فن 4 سیم PWM با تنظیم اتوماتیکفن 4 سیمه PWM12 ولت DC، جریان خروجی تا حدود 3 آمپرسنسور دما، کنترل خودکار PWM، قابلیت تنظیم سرعت براساس دما و امکان خاموش‌شدن فن در دمای پایینکیس کامپیوتر، تجهیزات شبکه، باکس صنعتی، منبع تغذیه، تجهیزات صوتی و پروژه‌های نیازمند کنترل هوشمند یک فن PWM
ماژول کنترل سرعت فن 4 سیمه PWM با نمایشگر دیجیتال دما و دور فنفن 4 سیمه PWM12 ولت DC، جریان خروجی تا حدود 3 آمپرنمایش دمای سنسور، نمایش دور فن، کنترل خودکار سرعت و تنظیم دما برای شروع یا افزایش سرعت فنپروژه‌هایی که نمایش هم‌زمان دما و RPM اهمیت دارد؛ مانند کیس سرور، تجهیزات تست، باکس ماینر و رک شبکه
ماژول دماسنج و کنترل دور فن دوکاناله PWM چهار سیمهدو فن 4 سیمه PWM12 ولت DC، ظرفیت نهایی مطابق مشخصات محصولدو کانال کنترل مستقل، امکان استفاده از دو سنسور دما، نمایشگر دیجیتال و کنترل جداگانه دو فنرک شبکه، کیس‌های چندفن، تجهیزات الکترونیکی چندبخشی، پاور استیشن، تابلو برق و سیستم‌هایی با دو ناحیه دمایی
ماژول کنترل دور فن PWM سه کانال مدل HW-585فن‌های DC و فن‌های سازگار با خروجی PWM ماژول12 ولت DC، جریان کلی تا حدود 5 آمپرکنترل چندفن، سنسور دما، تنظیم خودکار خروجی اصلی براساس دما، کنترل دستی کانال‌های جانبی و هشدار توقف یا خرابی فنباکس ماینر، تجهیزات صوتی، منبع تغذیه، تابلو برق، سیستم تهویه چندفن و پروژه‌های نیازمند سه خروجی فن
سوئیچ تنظیم دما برای فن 4 سیم با آلارم و IC STKفن 4 سیمه PWM کامپیوتر و CPU Cooler12 ولت DC، مطابق مشخصات صفحه محصولکنترل سرعت فن براساس دما، قابلیت هشدار، مناسب فن‌های چهار سیمه و پروژه‌های نیازمند اطلاع از وضعیت فنخنک‌سازی CPU، کیس کامپیوتر، تجهیزات کامپیوتری، رک کوچک و باکس‌های الکترونیکی حساس
ماژول کنترل سرعت چهار فن PWM با کنترل هوشمند دما و نمایش دما/سرعتفن‌های DC و فن‌های PWM سازگار، به‌ویژه فن 4 سیمهورودی پیشنهادی 5 تا 24 ولت DC، بازه کاری تا حدود 30 ولت، جریان کل تا حدود 5 آمپرکنترل هم‌زمان چهار فن، سنسور دمای NTC، نمایش دما و دور فن، قابلیت کنترل خودکار و تنظیمات چندکانالهکیس سرور، باکس ماینر، رک شبکه، سیستم خنک‌کاری چندفن، پاور استیشن، دستگاه CNC و تابلو برق بزرگ‌تر
ماژول کنترل سرعت فن چهار سیمه PWM صنعتی برای فن‌های EC و EBMفن 4 سیمه PWM، فن صنعتی EC و برخی مدل‌های EBM سازگارورودی حدود 12 تا 48 ولت DC، جریان تا حدود 5 آمپرنمایشگر دیجیتال، کنترل دما، نمایش RPM، انتخاب فرکانس PWM، خروجی هشدار خرابی فن و امکان استفاده برای فن‌های صنعتیتابلو برق صنعتی، فن EC، فن EBM، تجهیزات مخابراتی، رک حرفه‌ای، سیستم‌های تهویه صنعتی و پروژه‌های با ولتاژ 24 یا 48 ولت
هاب فن کامپیوتر 4 پین PWM مدل تقسیم 1 به 5فن‌های 4 سیمه PWM کامپیوترتغذیه 12 ولت؛ ظرفیت جریان وابسته به منبع تغذیه و مجموع مصرف فن‌هاتقسیم برق و فرمان PWM یک کنترلر یا مادربرد بین حداکثر پنج فن؛ این محصول کنترلر دما نیستزمانی که می‌خواهید چند فن 4 سیمه را با یک کنترلر PWM، یک مادربرد یا یک خروجی کنترل فن راه‌اندازی کنید

راهنمای انتخاب سریع کنترلر فن ⚡

اگر فن یا پروژه شما این شرایط را دارد...انتخاب منطقی‌تر
یک فن 2 یا 3 سیمه 12 ولتی دارید و می‌خواهید دور آن با دما تغییر کند.ماژول کنترل دور فن هوشمند 2/3 سیمه مدل SRK IC
یک فن 4 سیمه PWM دارید و کنترل خودکار ساده براساس دما می‌خواهید.کنترلر اتوماتیک فن 4 سیمه PWM
نمایش دما و RPM فن برایتان مهم است.کنترلر فن 4 سیمه با نمایشگر دیجیتال
دو فن 4 سیمه دارید که باید جداگانه یا براساس دو نقطه دمایی کنترل شوند.ماژول کنترل دور فن دوکاناله PWM
سه فن دارید و به کنترل دمایی، تنظیم دستی و هشدار خرابی فن نیاز دارید.ماژول کنترل دور فن سه کاناله HW-585
چهار فن دارید و می‌خواهید سیستم خنک‌کاری چندفن را با نمایش دما و دور فن مدیریت کنید.ماژول کنترل هوشمند چهار فن PWM
فن صنعتی 12، 24 یا 48 ولت از نوع EC یا EBM دارید.کنترلر صنعتی فن چهار سیمه PWM برای EC و EBM
چند فن 4 سیمه دارید، اما کنترلر یا مادربرد فقط یک خروجی PWM دارد.هاب فن PWM یک به پنج
توجه: هاب، کنترلر دما نیست و فقط فرمان یک کنترلر یا مادربرد را بین چند فن تقسیم می‌کند.

نکته مهم قبل از خرید ⚠️ ظرفیت جریان درج‌شده روی کنترلر را برای مجموع جریان همه فن‌ها در نظر بگیرید، نه برای هر فن به‌صورت جداگانه. همچنین در فن‌های صنعتی EC و EBM، چهار سیمه بودن فن به‌تنهایی به‌معنی سازگاری قطعی نیست؛ ولتاژ ورودی، دامنه سیگنال PWM، فرکانس و ترتیب پایه‌ها باید با اطلاعات فنی فن تطبیق داده شود.

اگر به کنترل خودکار سرعت فن بر اساس دما نیاز دارید، کنترلرهای دارای سنسور حرارتی انتخاب بهتری هستند. این ماژول‌ها با افزایش دمای محیط یا قطعه، دور فن را بیشتر می‌کنند و در دمای پایین‌تر، صدای فن و مصرف انرژی را کاهش می‌دهند.

نکات نصب ایمن کنترلر فن 🧰

قبل از روشن کردن مدار، موارد زیر را بررسی کنید:

  • ولتاژ تغذیه کنترلر با ولتاژ نامی فن سازگار باشد.
  • جریان مجموع تمام فن‌ها از ظرفیت واقعی ماژول بیشتر نباشد.
  • قطب مثبت و منفی تغذیه را اشتباه وصل نکرده باشید.
  • نوع فن با خروجی کنترلر هماهنگ باشد.
  • سنسور دما نزدیک قطعه گرم نصب شود، نه روبه‌روی باد مستقیم فن.
  • سیم Tach یا FG با سیم PWM جابه‌جا نشده باشد.
  • برای فن صنعتی، سطح ولتاژ و فرکانس سیگنال PWM از دیتاشیت بررسی شود.
  • در استفاده از چند فن، سیم و کانکتور توان تحمل جریان مجموع را داشته باشند.

در فن‌های چهار سیمه، پایه Tach یا FG برای گزارش دور فن است و پایه PWM برای فرمان سرعت استفاده می‌شود. وصل کردن سیم گزارش دور به پین PWM باعث کنترل صحیح فن نمی‌شود.

رفع مشکلات رایج کنترل سرعت فن 🛠️

فن روشن نمی‌شود

ابتدا ولتاژ خروجی کنترلر را با مولتی‌متر بررسی کنید. سپس ولتاژ نامی فن، قطبیت تغذیه، نوع فن و درصد حداقل PWM را کنترل کنید. بعضی فن‌ها برای شروع چرخش به توان بیشتری نیاز دارند و در درصد PWM خیلی پایین استارت نمی‌خورند.

فن همیشه با دور کامل می‌چرخد

اگر فن چهار سیمه است، ممکن است سیم PWM وصل نباشد، ترتیب پایه‌ها اشتباه باشد، سطح سیگنال کنترلر با فن سازگار نباشد یا ورودی PWM فن مشکل داشته باشد. اگر فن دو یا سه سیمه است، احتمال دارد کنترلر شما فقط سیگنال PWM فرمان تولید کند و تغذیه فن را تغییر ندهد.

فن صدای ویز یا تق‌تق دارد

این مشکل معمولاً در فن‌های دو یا سه سیمه‌ای رخ می‌دهد که تغذیه آن‌ها با PWM کنترل می‌شود، به‌خصوص زمانی که فرکانس کنترلر پایین یا درصد PWM نزدیک حداقل باشد. ابتدا حداقل سرعت فن را کمی بالاتر تنظیم کنید. اگر صدا باقی ماند، از کنترلری با فرکانس مناسب‌تر یا یک فن چهار سیمه PWM استفاده کنید.

نمایش RPM صفر است

برای نمایش RPM، فن باید سیم Tach یا FG داشته باشد و این سیم به پین درست کنترلر وصل شده باشد. فن دو سیمه اصولاً سیگنال گزارش دور ندارد. در فن‌های سه و چهار سیمه نیز ممکن است رنگ سیم‌ها یا ترتیب پین‌ها با نمونه‌های رایج متفاوت باشد.

کنترلر یا سیم‌ها داغ می‌شوند

داغ شدن کنترلر یا سیم‌ها می‌تواند نشانه جریان بیش از حد، اتصال ضعیف، سیم نازک، استفاده از چند فن بدون محاسبه جریان کل یا خرابی یکی از فن‌ها باشد. جریان مصرفی را اندازه بگیرید و بهتر است حداقل 20 تا 30 درصد حاشیه نسبت به جریان نامی کنترلر در نظر بگیرید.

کاربردهای کنترل دور فن 🌡️

کنترل هوشمند سرعت فن فقط برای کیس کامپیوتر نیست و در پروژه‌های مختلف کاربرد دارد:

  • خنک‌کاری کیس کامپیوتر، سرور و تجهیزات شبکه
  • تابلو برق، منابع تغذیه و مبدل‌های DC-DC
  • باکس ماینر، رک، UPS و تجهیزات مخابراتی
  • پرینتر سه‌بعدی، تجهیزات CNC و پروژه‌های رباتیک
  • آکواریوم، گلخانه کوچک و سیستم‌های تهویه سبک
  • پاور استیشن، پک باتری لیتیومی و تجهیزات شارژ
  • آمپلی‌فایر، بردهای صوتی و تجهیزات الکترونیکی حساس

ماژول‌های دارای سنسور دما می‌توانند در دمای پایین سرعت فن را کاهش دهند یا در بعضی مدل‌ها فن را خاموش کنند. با بالا رفتن دما، کنترلر سرعت فن را بیشتر می‌کند تا خنک‌سازی بهتر انجام شود و قطعات در محدوده دمای مناسب باقی بمانند.

پرسش‌های متداول درباره فن 2، 3 و 4 سیمه ❓

آیا فن سه سیمه PWM دارد؟

معمولاً خیر. سیم سوم در فن سه سیمه بیشتر برای گزارش دور یا Tach/FG است. کنترل سرعت این فن معمولاً از طریق تغییر ولتاژ یا PWM روی تغذیه انجام می‌شود.

آیا فن چهار سیمه را می‌توان با تغییر ولتاژ کنترل کرد؟

ممکن است در بعضی مدل‌ها تا حدی ممکن باشد، اما روش صحیح استفاده از ورودی PWM اختصاصی فن است. تغذیه را مطابق ولتاژ نامی ثابت نگه دارید و فرمان سرعت را از پایه PWM ارسال کنید.

آیا با یک کنترلر می‌توان چند فن را راه‌اندازی کرد؟

بله، در صورتی که مجموع جریان تمام فن‌ها از ظرفیت کنترلر کمتر باشد. برای اتصال منظم چند فن چهار سیمه می‌توانید از هاب فن استفاده کنید، اما منبع تغذیه، سیم‌ها و کنترلر باید تحمل جریان کل را داشته باشند.

آیا سیم آبی در همه فن‌ها PWM است؟

در بسیاری از فن‌های کامپیوتری چهار سیمه سیم آبی مربوط به PWM است، اما این رنگ‌بندی برای همه برندها قطعی نیست. همیشه ترتیب پایه‌ها و دیتاشیت را بررسی کنید.

چرا فن در سرعت پایین استارت نمی‌خورد؟

فن برای غلبه بر اصطکاک اولیه به جریان بیشتری نیاز دارد. درصد PWM حداقل را بالاتر ببرید یا از کنترلری استفاده کنید که هنگام روشن شدن ابتدا فن را برای چند لحظه با دور بالاتر راه‌اندازی می‌کند.

جمع‌بندی ✅

برای کنترل صحیح دور فن، ابتدا باید نوع فن را بشناسید. فن‌های دو و سه سیمه معمولاً از طریق تغییر ولتاژ یا PWM روی تغذیه کنترل می‌شوند. فن چهار سیمه دارای پایه جداگانه PWM است و باید با کنترلر مخصوص فن چهار سیمه راه‌اندازی شود.

پیش از خرید یا اتصال ماژول، تعداد سیم‌ها، ولتاژ نامی، جریان فن، ترتیب پایه‌ها و نوع سیگنال کنترل را بررسی کنید. همین چند دقیقه بررسی ساده، از کار نکردن کنترلر، صدای غیرعادی فن، آسیب به برد و انتخاب اشتباه ماژول جلوگیری می‌کند. 🌀⚡